Лента новостей
ОПРОС
Какое лезгинское издание вы читаете больше всего?
Всего ответов: 611
Поддержка проекта «ЛезгиЯр»
Реклама
Реклама
ЛезгиЯр на Facebook
Партнеры ЛезгиЯр
Лезги литература
Статистика

Яндекс.Метрика

Наша Кнопка

Онлайнда авайбур: 2
Мугьманар: 2
Иштиракчияр: 0


Сегодня нас посетили:

 
Главная » 2017 » Июнь » 18 » Билал Адилован «Капавай гъетер» тIвар алай улуб чапдай акъатнава

17:44
Билал Адилован «Капавай гъетер» тIвар алай улуб чапдай акъатнава

Билал Адилован «Капавай гъетер» тIвар алай улуб чапдай акъатнава Билал Адилован «Капавай гъетер» тIвар алай улуб чапдай акъатнава
И мукьвара шаир, журналист, М.Лермонтован тIварунихъ галай премиядин лауреат Билал Адилован «Капавай гъетер» тIвар алай улуб чапдай акъатнава. Шаирдин пуд лагьай улубдик ада дуьнядин поэзиядай авунвай элкъуьрунар акатнава.

Аквар гьаларай, кирамди вичин руьгьдиз, дуьнякьатIунриз мукьвал тир эсерар хкягънава. Парабуруз абур жуьреба хрестоматиядин улубрай таниш я. Амма «Капавай гъетери» чаз и эсерар гьам хайи чIалал кIелдай, гьамни гьар са шиир вичин оригиналдихъ галаз гекъикьдай имкан гузва. Улубда шииррин кьве вариант сад садан патав гуникай чIал чириз, адакай гегьеншдаказ менфят къачуз канзавайбуруз чехи куьмек хьунал шак алач.

Парабуруз акI жезва хьи, шиир са чIалай маса чIалаз элкъуьрун регьят кар я, им паталди гьа кьве чIал ва шиир туькIуьрунин къайдаяр чир хьун бес я. Амма шиир элкъуьрдайла виридалайни важиб са жигьет эсердин руьгь, образар, аваз, адан автордин кьатIунар максимум дережада тун я. Авайвал лугьун герек я, гьар са шаирдивай и кар алакьзавач, гьавиляйни гьар са элкъуьрунни битав эсер хьиз кьун четин жезва. Халис элкъуьрун уникал са кIвалах я лагьайтIа, чун ягъал жеч.

Завай хьайитIа, «Капавай гъетерин» автордивай вилик эцигнавай везифадин вягьтедай къвез алакьнава. Улубда Низами Гянжеви ва Шекспиралай кьил кутуна XXI виш йисан шаирралди парабурун машгьур шиирар ганва. Улубдин кьилин къаст - хайи чIал вилик тухун, адан ери мадни хъсанарунин кардик вичин пай кутун я. ЧIал пропаганда авун, ам пакаман несилриз авайвал хвена агакьарунин рекьерикай садни им тушни?

Элкъуьрунар оригиналдихъ галаз санал гунин хийиррикай садни ам я хьи, кIелдайдавай чи чIалан кьетIенвилер асантдаказ акваз жезва. И жигьетдай улубдикай цIийиз шиир кхьизвайбурувайни хъсан менфят къачуз жеда.

Завай хьайитIа, улубда гьатнавай пара элкъуьрунар лап хъсанбур хьанва. Шаир жуьреба гьиссерин кIунчIар: канивал, гъам, чаравал, тIебиатдин иервилериз авай гьейранвал - гьа авторрин стилда гуз алахънава. Литературадин жигьетдай элкъуьрунрин ери хъсан хьун къалурун паталди заз К.Симонован виридаз урус чIалал чизвай «Гуьзета зун» шиирдин винел акъвазиз канзава:

Вилив хуьх на, хкведа зун.
Вилив хуьх хъсан,
Гъидайлахъди гъамар зулун
Марфари яман.
Вилив хуьх, жив атай чIавуз,
Зегьем гьавада,
Вилив хуьх, вил атIай чIавуз
Вуна чарадан.
Вилив хуьх, лап яргъарай чар
Хквен тийирла,
Вири вилив хуьзвай ксар 
Бизар хьайила.

Оригиналдихъ галаз гекъикъа куьне, играми кIелзавайбур. Килиг, гьикьван иер акъатнава чи чIалал!

Ихьтин элкъуьрунрикай садни М.Лермонтован «Къакъатун» эсер я, зи фикирдалди… Аквар гьаларай и шиир Б.Адилован руьгьдиз пара мукьвал я. Ритм, аваз, мана-метлеб хуьни шиир саки сифтедилай лезги чIалал кхьенвайди хьиз къалурзава:

-Жегьил лезги, хъфимир вун ватандиз,
Вучиз гала къалабулух  ви рикIик?
Дагъдава циф, тади фенва балкIандиз,
Ваз и патар  хуш я эхир,  са кIвал хьиз,
Зазни я  вун кани  гьикI!    

Фенани бес  гьакI ракъинин гелеваз,
Женнет хьтин, кьве йифен хуш байихар;
Кесиб я зун: авач савкьат гудай ваз,
Амма ихьтин  руьгь  халикьди ганва заз, 
Гьа  ви руьгьдиз тир ухшар.

Элкъуьрун дуьм-дуьз акъатун паталди, ам жуван руьгьдив агудун, адан лейтмотив, автордин кьатIунар, гьиссер хъсан байихун герек я. Афанасий Фетан «Аламат шикил» тIвар алай и гъвечIи шиир лезги чIалал кIелдайла, элкъуьрнавайдан устIарвилел мягьтел тахьун мумкин туш:

Аламат  шикил,
Гьикьван масан заз:
Лацу хьанва чуьл,
АцIанва гьикI варз.    
 
Цаварин эквер,
РапIрапIиз живер,  
Яргъара гъелер,        
Акатнавай звер.

Б.Адилован элкъуьрунри чи чIалан иервал, деринвал, литературадин жигьетдай мумкинвилер ахъайна къалурзава. Чун чIалахъ я хьи, улубдивай поэзия канибуруз эстетик лезет гуз алакьда, гьакIни ам чIал чириз, классикар лезгидал кIелиз канзавайбуру хъсан савкьат хьиз кьабулда…

Раида Ревшан, филолог, ЛезгиЯрдиз.













Ниже приведены схожие материалы:

Похожие новости по теме:

Категория: Лезгины в России | Просмотров: 1138 | Добавил: Редактор | В материале упоминаются: Билал Адилов


 
 
18.06.2017 21:43
 
Нас лезгин всевышний подарил такого поэта как БИЛАЛ АДИЛОВ! Сагьрай стха. Вы у нас как возродитель  лезги поэзии на высшем уровне такие стихи должен в учебниках по лезги литературе Уваж. ЛЕЗГИЯР! просьба  биография и данные о его творчестве если можно.
Ответить       0  
Спам

avatar